Bóng... Tự truyện của một người đồng tính - Chương 11
11.
Đoạt quyền tạo hóa
Nửa đầu năm 2006, tôi đón nhận một tin thú vị, có thể gọi là tin vui: Trung bạn tôi sang Thái Lan làm phẫu thuật chuyển đổi giới tính.
“Thế là cũng đã đến lúc rồi” – tôi tự nhủ.
Sau ca phẫu thuật, trở về Việt Nam, Trung như lột xác. Anh chàng Lê Trung gầy gò, tóc cứng, mặt lạnh như tiền ngày nào giờ đã thành cô nàng Lệ Chung thon thả cao ráo, tóc nhuộm nâu và “xù mì” xoăn tít, miệng lúc nào cũng tươi roi rói. Trung cười nhiều hơn từ sau khi phẫu thuật, nụ cười chúm chím điệu đàng kiểu con gái. Vĩnh biệt tất cả những sơ mi cổ cồn, áo vest, cravat của đàn ông, giờ đây Trung khi thì duyên dáng trong tà áo dài thổ cẩm thướt tha, lúc lại sành điệu và bốc lửa với chiếc váy cực ngắn và đôi bốt da xịn, khoe cặp chân dài trắng như ngà. Mỗi khi Trung xuống phố, mini jupe đỏ tươi, giày cao gót chót vót, chắc khối anh chàng phải nhìn theo bước chân nhún nhảy kia mà chép miệng. Chỉ có điều, nếu ai tinh ý ở gần, sẽ nhận thấy đôi vai kia sao mà vuông vức và hai bàn tay – vẫn vàng chóe nhẫn – to mập với những ngón đen và thô ráp. Vai và tay phụ nữ ít người như vậy.
Trung bây giờ điệu đàng lắm. Đi lại, Trung vừa đi vừa lắc rất dẻo. Cười thì bao giờ cũng mủm mỉm, kèm theo một quả nghiêng vai hất tóc thật duyên. Nói năng chậm rãi và thỏ thẻ (tuy vẫn bằng chất giọng trầm thấp của đàn ông). “Cô” xuất hiện nhiều hơn trên các vũ trường, tại những buổi dạ hội long lanh ánh đèn sân khấu. Ở những nơi đó, đàn ông nhìn theo Trung ngưỡng mộ, xuýt xoa (tôi không biết có phải 100% là thật hay không), nhưng đàn bà thì khó chịu. Tôi từng chứng kiến mấy cô gái trẻ đưa mắt nhìn Trung rồi nói gì đó với nhau, vừa cười vừa nhăn mặt. Tôi đoán họ không thích thấy một thứ hàng giả mà lại cứ cố ra vẻ còn xịn hơn hàng thật: Trung điệu chảy nước, điệu hơn cả phụ nữ.
Đôi khi tôi muốn bảo nhỏ Trung: “Nhà dì điệu thì điệu vừa thôi, không người ta ghét cho”. Nhưng mấy lần toan nói, tôi lại cắn môi im lặng. Tôi hiểu, Trung như vừa được thoát xác, trút bỏ lớp vỏ bọc nặng nề để sống với hình hài mà cô mong muốn vươn tới. Đã bao nhiêu năm nay Trung thèm khát sống như phụ nữ, được làm đẹp, được đàn ông chăm chút chiều chuộng, được mơ mộng, được tha hồ cười khóc… Từ thuở dậy thì, Trung đã thích đứng trước gương ngắm mình, mơ màng tưởng tượng mình là phụ nữ (mà thật sự là “cô” tin như thế). Hình ảnh đẹp nhất mà Trung hình dung về mình là hình ảnh cô rực rỡ trong chiếc váy dạ hội, trang điểm thật xinh, đeo đồ trang sức lóng lánh, tỏa sáng như một nữ hoàng trước ánh mắt ngưỡng mộ của bao người. Rồi còn là ảo ảnh: Trung làm bếp, cắm hoa, sống bên một người chồng yêu thương mình và có những đứa con bé bỏng xinh ngoan gọi Trung là “mẹ”. Than ôi, thực tế phũ phàng như chọc thủng giấc mơ, đánh tan ảo ảnh! Trung không phải là phụ nữ. Sẽ quái đản đến chừng nào nếu Trung – vai rộng, lưng dài, ngực phẳng – lại xúng xính trong tà áo dài hay váy đầm, mắt kẻ chì thẫm màu, mascara nặng trĩu hai hàng mi. Thiên hạ sẽ nghĩ thế nào khi thấy Trung như thế?
Nên Trung hận đời, có lẽ vậy. Trung dồn sức vào công việc kinh doanh. Làm ăn có lộc, kiếm được nhiều tiền, Trung thay người tình (đàn ông) như thay áo, nhiều lúc tôi nhìn vào cũng phải kêu “sao dì phũ thế?”. Nhưng không ai biết bên trong vỏ bọc lạnh lùng, khó tính, Trung vẫn mang một tâm hồn phụ nữ và khao khát được sống như phụ nữ. Có lần Trung cằn nhằn với tôi: “Người tôi thấp, đi lại cứng quá dì ạ. Sao mình lại không được đi giày cao gót chứ?”. Thấy cô gái nào mặc mini jupe phóng xe máy qua, để lại một mùi nước hoa sực nức, Trung đều nhìn theo thèm thuồng, có điều không phải thèm cô gái ấy mà là thèm được diện như cô ta.
Không đi guốc cao gót được, Trung thửa riêng cho mình những đôi giày unisex1, nhìn thoáng qua tưởng giày nam, nhìn kỹ lại hóa ra giày nữ. Đôi nào cũng chải xi bóng nhoáng, có cái mũi nhọn vểnh vút lên, gót to và cao.
Không mặc váy ngắn, áo dài được, Trung thiết kế cho mình những bộ đồ thật bó, bó rất sát, bóng nhẫy như da cá. Tất nhiên, “cô” cũng chỉ có thể mặc những bộ này khi nào đi chơi trong giới với nhau. Còn bình thường, dân kinh doanh gặp gỡ tiếp xúc nhiều, Trung vẫn phải ép mình trong những áo sơ mi cổ cồn, vest, cravat của đàn ông, những thứ mà cô căm ghét: “Cái cà vạt cứ như cái xích thắt cổ mình ấy dì Dũng ạ. Tôi bức bối quá đi mất”. Ghét cravat nhưng vì công việc, thỉnh thoảng Trung vẫn phải đeo. Thế nên cô tìm mọi cách để làm giảm bớt chất nam tính của nó: Trên cổ Trung ngự trị khi thì một chiếc cầu vồng, lúc lại cả một vườn hoa xuân: cravat sặc sỡ đủ màu xanh đỏ tím vàng, chi chít hoa. Đàn ông chẳng ai đeo cà vạt lòe loẹt như thế.
Không nuôi tóc dài, ép tóc hay làm xoăn như phụ nữ được, Trung nhuộm, xịt gôm bộ tóc rất cẩn thận. Sáng nào “cô” cũng mất ít nhất nửa giờ loay hoay trước gương, chải, sấy, vuốt keo, như một quý ông đỏm dáng. Không khi nào Trung bước chân ra ngoài đường mà lại quên chăm chút cho vẻ ngoài của mình: mái tóc bóng ướt, áo quần là lượt. Cầu kỳ ghê lắm.
Không trang điểm đậm, đánh má hồng, đeo mascara như phụ nữ được, Trung chuyển sang “chơi” đồ trang sức. Hai bàn tay ngón to và thô lúc nào cũng rực vàng màu nhẫn. Từ hồi còn chưa giàu, Trung đã thích đeo nhẫn. Thừa tiền, Trung càng sưu tầm lắm nhẫn hơn, có bữa bắt tôi chở ra hàng vàng đánh tới hàng chục chiếc. Tôi xót ruột thay, hỏi:
– Nhà cô mua làm gì mà lắm nhẫn thế?
Trung im lặng một lúc rồi trả lời khe khẽ: “Mình là pêđê, bị thiên hạ khinh lắm. Bây giờ phải đeo thật nhiều vàng cho người ta khỏi coi thường”.
Tôi thấy đắng nghét trong họng. Tôi biết cái mặc cảm tự ti ẩn sâu trong mỗi người đồng tính. Tôi biết Trung đeo đồ trang sức vàng như một cách tự khẳng định với thiên hạ: “Tôi có địa vị, tôi giàu sang, các người đừng hòng khinh tôi”. Nhưng càng làm như thế, dân đồng tính chỉ càng chứng tỏ họ luôn sợ bị xã hội coi rẻ. Biết sao được. Khi một con người chẳng may sinh ra với một thua thiệt nào đó, thì suy nghĩ về sự thua thiệt ấy sẽ gắn chặt vào đầu óc họ, ám ảnh họ suốt đời. Nó sẽ gần như một thứ ẩn ức. Cho dù sự thể hiện ra bên ngoài của họ có thế nào, thì ẩn ức vẫn còn đó bên trong họ. Không thể nào khác.
Cháy lên để mà tỏa sáng…
Tôi biết lắm, rằng Trung đeo vàng còn để thỏa mãn cơn say của trí tưởng tượng. Đêm đêm, khi cả nhà đã ngủ hết, “cô” lẳng lặng xuống dưới nhà hầm, mặc váy, lồng những chiếc nhẫn vàng vào đủ mười ngón tay rồi mê mải nhảy múa một mình trong hầm và rì rầm hát. Đó là lúc Trung cảm thấy mình phụ nữ nhất. Và vui lắm, chỉ muốn hát thật to lên trong dào dạt một niềm hạnh phúc ngắn ngủi. Một người bình thường, nhìn thấy Trung phục sức lóng lánh, múa may quay cuồng, hát ư ử dưới hầm tối, chắc chắn sẽ nghĩ “thằng này điên”. Người yếu bóng vía khéo còn tưởng ma. Còn với Trung, đó là những giây phút cô bồng bềnh trong tưởng tượng để thỏa mãn khao khát làm phụ nữ của mình.
… Trong bóng tối sâu thẳm của căn hầm, gương mặt nàng bỗng bừng lên một làn ánh sáng kỳ ảo, đẹp dịu dàng như vầng trăng rằm. Hai bàn tay nàng thật mềm, uốn lượn thật dẻo điệu múa Ấn Độ. Những chiếc vòng, nhẫn cũng sáng rực lên. Mỗi cái lắc hông uyển chuyển là leng keng tiếng đồ trang sức, là lấp lánh ánh sáng của vàng ngọc, là xuýt xoa trăm con mắt nhìn. Những con mắt bóng tối ấy nói rằng: Nàng là phụ nữ. Nàng đẹp lắm, kiêu sa và kiều diễm. Vẻ đẹp mà chỉ trái tim những người yêu nàng mới nhận ra, bởi vì hàng ngày vẻ đẹp ấy bị ẩn giấu trong một vỏ bọc đàn ông thô kệch…
Trung say. Không phải say rượu, mà là say men tưởng tượng.
Có khi, trong thời kỳ kinh doanh khó khăn, cả ngày Trung mệt mỏi, chỉ thầm mong đến cái lúc giải tỏa ấy. Cả ngày Trung tính toán, mua bán, mặc cả, tranh cãi, nhận tiền, trả tiền, đếm tiền… Lạnh lùng, xông xáo và quyết đoán như một người đàn ông. Để rồi đêm về, người đàn ông ấy lại lẳng lặng xuống hầm, mặc một chiếc váy thật quyến rũ, đeo đồ trang sức long lanh. Lại nhảy múa, hát và mỉm cười một mình trong bóng tối.
Khao khát không được thỏa mãn sẽ biến thành ẩn ức, đòi hỏi sự giải tỏa. Không riêng Trung, bạn bè tôi trong giới bóng, mỗi người đều có một cách giải tỏa riêng trong phút giây. Tú chẳng hạn, cũng là dân kinh doanh, hắn có cái thú vui đi siêu thị, y như phụ nữ. Đi, có khi chẳng mua gì, chỉ để lượn khắp các quầy hàng, cầm từng món đồ nhỏ, nâng lên đặt xuống, săm soi ngắm nghía. Hỏi người bán hàng về công dụng của sản phẩm. Hỏi thật tỉ mỉ. Lắng nghe rất chăm chú. Có khi thân thiết lại đá thêm vài câu chia sẻ kinh nghiệm làm đẹp, kể lể chuyện công việc, than thở giá cả thị trường… Thỉnh thoảng, hắn cũng bỏ tiền ra mua một món đồ nho nhỏ nào đó, sau khi đã đi hết cả vòng siêu thị. Tú kêu lúc ấy hắn thấy mình nữ tính ghê gớm, thích lắm. Hắn có thể lượn lờ siêu thị hàng giờ đồng hồ không biết chán.
Về phần mình, tôi thích nhất là những giây phút ngồi cắm hoa, thêu thùa, khâu áo, vừa làm vừa nghe cải lương hoặc rủ rỉ tâm sự chuyện “chồng con” với các bạn bóng khác. Đó là lúc tôi giống phụ nữ hơn cả. Người ta hay bảo “thương nhau chị em gái”. Được ngồi tỉ tê với các bạn thuộc phe ta về chuyện phe ấy, chúng tôi bỗng thấy mình như những bà nội trợ đảm đang, thương chồng thương con và lắm điều một cách đáng yêu.
– Thằng chồng tôi nó hư lắm dì ạ, sểnh ra một cái là nó đi uống rượu. Về nhà thì cứ để nguyên quần áo nằm lăn ra giường, tôi phải cởi giày cởi tất ra cho. Khiếp, hôi ơi là hôi.
Tôi che miệng, cười rúc rích:
– Thì đàn ông thằng nào chẳng thế. Thôi, cô cứ kệ nó.
Nói đến đây lại nhớ tới cô bạn bóng lộ thân thiết của tôi, Cách Cách. Mỗi lần gặp chuyện buồn trong gia đình, Cách Cách mò sang nhà tôi, thút thít tâm sự cả đêm. Tôi khuyên Cách Cách phải làm thế này, thế kia, nên lý luận thế này thế kia với chồng, đừng có để nó “được đằng chân lân đằng đầu”, mất thế mình, cuối cùng mình “trồng cây ngọt lại phải ăn quả đắng”. Cách Cách há mồm ra nghe, cứ “ừ, ừ” luôn miệng đấy rồi quên sạch, cuối cùng phải bảo tôi nói từ từ, chậm chậm thôi để cô lấy giấy bút ra ghi. Thế là tôi cứ thế nhả ngọc phun châu, Cách Cách hì hục, mắm môi mắm lợi viết viết, xóa xóa, ghi lại cách đối đáp với chồng. Nói chuyện, tôi ưa dùng các điển tích, điển cố, ca dao, tục ngữ… Cách Cách chẳng biết cái gì vào với cái gì nên nghe thích chí lắm. “Nàng” mang về ứng đối với chồng, không hiểu nói năng thế nào bị bắt vở ngay: “Lại sang nhà con Dũng, nghe nó dùi phải không?”.
Một “cô” bóng khác thì thèm làm phụ nữ đến mức tháng nào cũng mua thuốc đỏ chấm vào quần lót rồi ngồi ngắm cứ như… thật. Cô này đặc biệt chăm dùng mỹ phẩm. Phòng tắm nhà nàng không khác gì phòng thí nghiệm, lô nhô hàng chục lọ hóa mỹ phẩm: dầu gội, dầu xả, dầu dưỡng, thuốc nhuộm, bùn chăm sóc tóc, gel… Có lần khoe tôi lọ phấn trị giá một triệu vừa mua được, cô mở lọ, chấm chút phấn thơm ngát rồi thoa lên mặt, giơ gương ra soi, vẻ hài lòng lắm. Tôi buột miệng:
– Bọn mình có dùng phấn một triệu chứ năm triệu đồng thì cũng thế, vẫn là gay thôi. Làm đẹp mà làm gì?
Dứt lời, tôi mới thấy đau. Bạn tôi cũng hơi thừ ra, mặt xịu xuống như sắp khóc. Tôi, người trong giới, nói như vậy chỉ làm cô buồn. Nếu câu nói ấy phát ra từ miệng một người bình thường, chắc nó sẽ như dao cắt. Cô sẽ căm hận đến mức nào cái kẻ đã phủ nhận quyền làm đẹp của cô, đã vạch ra sự thật cay đắng và đáng ghét rằng cô là gay, mãi là gay cho dù có cố chối bỏ điều đó cách nào đi chăng nữa. Nó tương tự như việc một lesbian, bó ngực, đầu húi trọc lóc, giày hộp và quần áo rằn ri, hút thuốc lá vàng khè cả răng, đi lại huỳnh huỵch như đàn ông, rồi lại nghe có kẻ vừa cười đểu vừa í ới: “Này, em ơi, em gái ơi!”. Nhục. Vừa nhục vừa căm cái thằng đã bóc mẽ mình. Bóc mẽ như thế còn nhẹ. Một bóng lộ bạn tôi đi trên phố từng bị một đám thanh niên càn quấy đuổi theo giật tóc giả, lột áo ngoài và tháo tung cả những thứ “cô” độn bên trong ra, rồi cười hô hố.
Từ đó, mỗi lần đến nhà người bạn đồng tính nọ, tôi cố không nhìn hàng chục lọ mỹ phẩm lô nhô kia nữa. Tôi sợ nhìn rồi lại buột miệng bình phẩm những câu làm đau lòng cả bạn và tôi.
Chừng ấy cách giải tỏa dĩ nhiên chẳng đủ để thỏa mãn khao khát thầm kín của chúng tôi. Nhưng chúng tôi vẫn cần sự giải tỏa. Đó đơn giản là những giây phút chúng tôi được tự do sống đúng với con người thật của mình. Sống hết mình, cháy như ngọn nến và tỏa sáng.
… và thăng hoa
Có nhà báo phỏng vấn tôi:
– Người ta bảo tạo hóa công bằng, ai mất cái này thì được cái khác. Anh không may là người đồng tính. Vậy anh có thấy mình được bù đắp ở khía cạnh nào không?
Tôi nghĩ về điều này đã lâu nên có ngay câu trả lời: “Có. Tôi được trời phú cho một tâm hồn nhạy cảm”.
Người đồng tính phần đông rất nhạy cảm với cái đẹp, khéo tay, hát hay múa giỏi. Bản thân tôi nấu ăn ngon và cắm hoa đẹp hơn tất cả những phụ nữ tôi từng gặp. Nhìn một khuôn mặt, tôi có thể biết với những đường nét ấy và màu da, màu tóc ấy, người ta trang điểm như thế nào thì sẽ tôn được vẻ đẹp đang ẩn giấu. Nhìn một căn phòng, tôi biết không gian ấy hợp với ánh sáng nào, nội thất nào. Nhìn vài bông hoa tím lẻ loi, tôi biết đặt chúng vào chiếc bình nào, trang trí như thế nào… để làm cả gian phòng đẹp lên. Nhìn một người trong lần đầu gặp, tôi có thể đoán đó liệu có là đối tác tin cậy để làm ăn kinh doanh hay không (tất nhiên cũng có lần đoán sai, nhưng thường là đúng).
Chị Kim hàng xóm nhà tôi chặc lưỡi thán phục mỗi khi nói với ai đó về dân đồng tính: “Cái mình ấn tượng nhất về gay là người ta rất tài, gì cũng biết làm. Con giai mà khéo tay hơn cả con gái. Nấu ăn nhé, mình trang trí, làm một bông hoa đã khó, mò mẫm loay hoay còn chán, thế mà chúng nó chỉ uốn hai, ba đường là thành bông hoa luôn, lại còn đẹp hơn người bình thường làm”. Thỉnh thoảng muốn nấu món gì ngon đổi vị cho chồng con, chị lại lạch bạch chạy sang nhà tôi bỏ nhỏ: “Dũng ơi, cho chị hỏi…”. Chị phục tài nấu nướng của tôi lắm. Thường thường người ta cần đầy đủ nguyên liệu tốt, không nem công chả phượng thì cũng phải những thứ đắt tiền nhiều dinh dưỡng, mới ra món ăn ngon, nhưng vào tay tôi thì kể cả nguyên liệu thật đơn giản và rẻ tiền cũng thành món ngon được. Một con cá, tôi có thể chế biến theo nhiều cách khác nhau: kho kiểu miền Nam, miền Bắc, miền Trung, sốt kiểu Ấn Độ, Trung Quốc, nấu súp kiểu Ba Lan, kiểu Pháp… Tôi chưa từng học qua trường lớp nấu ăn nào, chỉ đi ăn nhiều, thưởng thức mùi vị, quan sát cách làm của người khác, mà nấu được như thế, chị Kim nể cũng phải. Chị còn oang oang bảo với mọi người:
– Dũng nó có cái nghề nấu ăn giỏi lắm cơ, nên nó cuốn hút được rất nhiều giai, nhất là những ông mới lớn ở nhà quê lên. Trai quê nghèo mà, lên Hà Nội khổ sở, không có chỗ ăn chỗ uống, bây giờ lại được ông ấy chăm bẵm khéo thế, đứa nào mà chả thích!
Buôn chuyện thì khó tránh khỏi thêm thắt. Tuy vậy, chị Kim nói cũng có phần đúng: Cả Hưng, Nhân, và người bạn trai của tôi bây giờ là Dương, đều nghiện những bữa cơm tôi nấu. Nhất là Nhân, đi làm, buổi trưa tôi có mua cơm hàng mang đến hắn cũng không ưng, chỉ thích những món tự tay tôi chế biến, mà hắn hay gọi yêu là “vợ nấu cho chồng”: cá kho tộ, thịt kho trứng, canh chua… Bữa ăn bao giờ cũng đầy đủ chất, có cả đồ tráng miệng: sữa tươi, hoa quả mùa nào thức ấy. Và không riêng tôi, rất nhiều bạn trong cộng đồng giới tính thứ ba cũng khéo léo chân tay, nữ công gia chánh cực kỳ đảm đang. Bởi vì chúng tôi nhạy cảm và biết thưởng thức. Phải chăng đó là một khía cạnh trời bù đắp cho sự kém may mắn của dân đồng tính?
Mang trái tim nhạy cảm, người đồng tính dễ xúc động, dễ bị tổn thương, dễ cảm thấy một cách sâu sắc những điều kẻ khác không cảm thấy, và dễ đạt đến trạng thái cao nhất của cảm xúc. Khi yêu, họ yêu thái quá; khi hạnh phúc, hạnh phúc vô ngần; khi ghen tuông, họ ghen tuông đến mức lồng lộn, bệnh hoạn; và khi đau khổ, họ cũng đổ vỡ tan nát. Tâm hồn ấy có thể nâng họ thành nghệ sĩ. Không có gì lạ khi dân đồng tính đặc biệt thích hợp với các nghề nghiệp đòi hỏi óc sáng tạo và tư duy thiên về cảm xúc, thường là trong nghệ thuật: ca sĩ, họa sĩ, thiết kế thời trang, người mẫu, nhiếp ảnh, viết văn… Chìm sâu trong con người họ là những ẩn ức đầy ám ảnh, đòi hỏi được giải phóng một cách mãnh liệt. Khi họ đem những ẩn ức ấy dồn trút vào công việc sáng tạo, đi đến tận cùng cảm xúc, chúng có thể thăng hoa, hóa giải để cho ra các tác phẩm làm rung động con tim.
Như giây phút Trung thấy hình ảnh mình tỏa sáng, đẹp rực rỡ dưới tầng hầm tối. Đó là khoảnh khắc tâm hồn Trung thăng hoa. Khi ấy, nếu là nhà thơ, rất có thể Trung sẽ cho ra những thi phẩm để đời. Là ca sĩ, Trung sẽ hát hay như Celine Dion. Là họa sĩ, Trung sẽ tạo nên những bức tranh đầy ám ảnh.
Thế giới nghệ sĩ có rất nhiều người nổi tiếng là đồng tính. Ở phương Tây, một số trường hợp mà ai cũng biết là Elton John, George Michael (ca sĩ), Jodie Foster, Drew Barrymore (diễn viên). Châu Á thì có một nghệ sĩ tôi đặc biệt ngưỡng mộ là Trương Quốc Vinh, một trong số ít ngôi sao thể hiện xuất sắc những vai đồng tính luyến ái, được mệnh danh là chàng “hoàng tử đồng tính” của làng giải trí Hong Kong.1
Đồng tính luyến ái nam không phải là “đặc ân” cho một số nghề nghiệp liên quan nhiều tới phụ nữ, như thời trang, may mặc, làm đẹp. Nói cho đúng, gay tìm đến với những nghề đó bởi con người họ, tâm hồn họ phù hợp với chúng, chứ không phải những nghề nghiệp ấy làm cho người ta nữ hóa hay trở thành đồng tính luyến ái.
Tài năng và tài hoa ở nhiều người đồng tính là có thật. Nhưng vì thế mà xã hội nảy sinh quan niệm, “chữ đồng tính gắn với chữ tài một vần”. Dĩ nhiên, điều ấy không phải chân lý tuyệt đối. Giới tính thứ ba cũng giống như một xã hội thu nhỏ, nghĩa là có đủ người tốt, kẻ xấu, người tài, kẻ bất tài v.v…
Nhưng có lẽ, từ quan niệm trên mà dư luận đồn rằng một số nhân vật trong giới văn nghệ sĩ lấy sự không rõ ràng về giới tính như một cách để chơi nổi, thu hút sự chú ý, làm cho thiên hạ tưởng rằng mình có tài. Thú thực, tôi không tin vào chuyện này. Tôi chưa thấy một trường hợp nào giả vờ đồng tính luyến ái, lấy cái đó như công cụ để kiếm lợi. N. bạn tôi vốn là một ca sĩ khá nổi, từ ngày có tin đồn anh bị đồng tính luyến ái, tiếng tăm của anh xuống hẳn và bây giờ thì người ta chỉ nhắc tới anh với thái độ miệt thị hoặc giễu cợt. Lượng fan của anh chắc cũng giảm đáng kể vì không ai muốn mang tiếng thích thằng pêđê. Tôi không nghĩ có nghệ sĩ nào liều lĩnh tới mức tạo cho mình thương hiệu gắn với sự đồng tính.
Dư luận cũng cho rằng trong xã hội hiện nay, có xu hướng tự đồng tính hóa: Nhiều người, chủ yếu là các bạn trẻ, thích và rèn luyện để thành đồng tính. Gay và lesbian hóa ra lại như một phong trào, một thứ mốt. Tôi không nhận thấy xu hướng ấy, có thể do chưa được tiếp xúc với những người đồng tính theo mốt bao giờ. Nếu có hiện tượng ấy, có lẽ do tuổi trẻ thích sự độc đáo, thích thể hiện cá tính, tạo cho mình nét khác người. Qua thời gian bồng bột, ai rồi cũng sẽ trở lại bình thường. Bởi vì đồng tính là bẩm sinh, không phải một sự lựa chọn, càng không phải qua rèn luyện mà có. Nếu trong con người một bạn trẻ đã sẵn có khuynh hướng đồng tính, việc chạy theo mốt thực ra chỉ là hành động đưa bạn trẻ đó trở về với con người thật bị che khuất của mình. Ngoài ra còn bởi lẽ, đồng tính có nghĩa là bất hạnh. Nếu thực là người đồng tính, bạn sẽ hiểu điều đó và chẳng hơi đâu bắt chước, a dua để được bất hạnh.
k
Người ta cũng hay nói dân đồng tính làm ăn rất có lộc, kinh doanh gì cũng ra tiền. Chị Kim bảo: “Gớm, cái bọn đồng cô vừa bán hàng vừa chửi khách mà người ta vẫn đến mua. Còn mình chiều khách bỏ xừ đi mà người ta cứ ngoe nguẩy. Đúng là đồng cô lắm lộc”. Nghe đồn nhiều bà bán hàng ở chợ Đồng Xuân (Hà Nội) còn chấp nhận lấy chồng hi-fi vì quan niệm duy tâm “cứ dây vào đồng cô là có lộc”, trời bắt bọn đồng cô mất cái này thì phải cho chúng nó được cái kia chứ.
Về sự may mắn của dân đồng tính trong kinh doanh, tôi không chắc. Cũng giống như giới dị tính, nhiều người trong giới chúng tôi có cuộc sống khá giả, ít nhất cũng không thiếu thốn gì. Nhưng tôi không nghĩ tiền tự nhiên mà đến với họ như một cách trời bù đắp cho những con người bất hạnh. Chúng tôi làm ăn khấm khá hơn đơn giản vì chúng tôi cần cù và có cái đức cẩn thận, tỉ mỉ của phụ nữ. Còn tại sao người đồng tính lại đặc biệt cần cù và tiết kiệm thì là một chuyện khác. Bởi vì chúng tôi bắt buộc phải có nhiều tiền để nuôi tình nhân! Từ bao lâu nay dân đồng tính đều thế. Như tôi, bao nhiêu năm nuôi trai, tốn kém vô cùng, chẳng còn cách nào khác là phải bươn chải, chắt bóp, tằn tiện. Đã không phải phụ nữ, không có địa vị xã hội, lại còn nghèo khổ, không tiền bạc thì lấy gì để cuốn hút đàn ông?
Dân đồng tính vừa chăm chỉ, căn cơ và kiên nhẫn như phụ nữ, lại vừa có tính mạnh mẽ và quyết liệt của đàn ông, nên một tỷ lệ cao trong số chúng tôi kinh doanh thành công vì thế. Ở đây phải nói thêm, mạnh mẽ là trong kinh doanh mà thôi, còn trong quan hệ luyến ái, quan hệ tình dục, tâm lý của gay lại là tâm lý phái yếu, chúng tôi muốn mình giữ vai trò yếu hơn và thụ động hơn.
Giới đồng tính có những nhân vật giàu của chìm của nổi, cỡ tỷ phú tiền Việt, mà người ta thường hay gọi họ là các đại gia. Nhạy bén với thời cuộc, nắm bắt rất nhanh nhu cầu tiêu dùng, họ đi đầu trong việc khai mở ra những thị trường mới, và giàu lên nhờ thế. Có người làm chủ chuỗi cửa hàng thời trang Việt, người khác mở những quán trà lầu. Rồi buôn bán bất động sản, kinh doanh dịch vụ làm đẹp, trang điểm, chụp ảnh cưới, thiết kế thời trang v.v…
Giới đồng tính còn có nhiều người ở mức như tôi, không được học hành gì (do hoàn cảnh gia đình thời trước), không có nghề nghiệp ổn định ở cơ quan nào, phải tự bươn chải kiếm sống, tức “hành nghề tự do”. Nghề tự do thường là buôn bán nhỏ. Chịu khó lam làm, mua tận gốc bán tận ngọn, thu nhập cũng tốt. Bạn bè tôi có người bán bún riêu ở chợ Đồng Xuân, người bán hoa quả gần bệnh viện Việt Đức, mỗi tối kiếm ngót ba trăm nghìn đồng. Bản thân tôi buôn bán thịt bò, quần áo, kinh doanh băng đĩa, mở hiệu cầm đồ, cho vay nặng lãi… nói chung cũng dư dả, nhất là khi không phải nuôi cả một gia đình.
Giới đồng tính cũng có người nghèo, thất học, không nghề nghiệp, sống phụ thuộc vào bố mẹ, anh em. Với những người có thể coi như ở tầng lớp thấp nhất xã hội này, cơ hội tìm kiếm bạn tình càng khó khăn gấp bội. Ngược lại, cũng không thiếu những trí thức học cao, có học vị học hàm tiến sĩ giáo sư, bằng cấp trong và ngoài nước. Những nhà thiết kế thời trang, người mẫu, diễn viên, ca sĩ hào hoa phong nhã. Thế giới của họ phong lưu và sang trọng, choáng lộn xe hơi, lấp lánh những dạ hội ánh sáng, ngạt ngào hương nước hoa và mùi thơm của mỹ phẩm đắt tiền. Tôi không biết với họ, cơ hội để có một tình yêu bền đẹp là nhiều hay ít, có lẽ nhiều hơn những người đồng tính sinh ra và lớn lên ở tầng lớp dưới. Tuy nhiên, tôi chắc rằng cho dù thuộc gia tầng nào của xã hội, những người đồng tính vẫn chia sẻ một điểm chung, đó là trái tim khao khát yêu và được yêu.
Giới nào trong xã hội cũng đều có mặt dân đồng tính. Với tôi và các bạn của tôi, đọc tới đây hẳn độc giả đã thấy, chuyện của chúng tôi cũng chẳng có gì nhiều ngoài việc bươn chải nuôi trai, lận đận với bao cuộc tình, để rồi luôn chịu thiệt thòi hơn những người bình thường. Khi bạn là người bình thường, bạn sẽ có mái ấm gia đình, vợ chồng con cái hạnh phúc. Còn khi bạn là gay như chúng tôi, bạn sẽ không có hạnh phúc mà càng chẳng có tương lai.
Trả lại giới tính cho em!
Hồi tôi còn nhỏ, thông tin trong xã hội thiếu thốn, chẳng ai hiểu đồng tính là thế nào, thậm chí chưa có khái niệm đó. Tôi nhớ người ta hay gọi chung những người đồng tính luyến ái bằng cụm từ “ái nam ái nữ”, hoặc “đồng cô”. Đồng cô trong mắt dư luận là một cái gì cực xấu xa, dị hợm: đàn ông nhưng ăn nói thẽ thọt, tác phong õng ẹo, ăn mặc lòe loẹt xanh đỏ tím vàng, tính tình ngoa ngoắt, đanh đá và đồng bóng, sáng nắng chiều mưa…
Tôi còn nhớ tôi đã sợ thế nào mỗi khi gặp ông “Sáu đồng cô”. Ông làm nghề buôn thịt ở chợ như mẹ tôi. Hồi ấy nhỏ quá, tôi không để ý xem ông có thích con trai không, chỉ thấy mọi người gọi ông là “lão đồng cô”. Ông Sáu hay ăn trầu, môi lúc nào cũng đỏ nước cốt trầu. Tính ông rất đáo để, ghê gớm kiểu đàn bà, chửi nhau cứ sa sả sa sả. Ông có gia đình đàng hoàng, một vợ và nhiều con, buôn bán khá phát tài. Thật ra ông cũng không bị ai hắt hủi, chỉ hay bị trêu cho phát khùng lên ngay giữa chợ. Về phần tôi, bây giờ nhớ lại, tôi cũng không hiểu tại sao tôi sợ ông đến thế, chắc vì biệt hiệu “lão Sáu đồng cô” mà mọi người gán cho ông gợi lên một cái gì ghê ghê, bí hiểm. Ngoài ra là ngoại hình của ông mỗi khi xuất hiện: quần áo nâu thụng thịnh, đôi môi hoen đỏ, mặt mày nhàu nát khó coi…
Bây giờ thì từ “đồng cô” thường dùng là để chỉ giới bóng lộ, người mang tâm hồn phụ nữ trong thể xác đàn ông. Tôi không còn sợ nữa mà chỉ thấy thương họ. Với tôi, họ là những người con gái lạc loài, khao khát là “trăm phần trăm phụ nữ” mà không thể nào đạt được. Cuộc đời những người con gái đó không một lần được ôm hoa về nhà chồng, mặc dù có bao giờ họ nghĩ họ không phải phái yếu đâu. Có bao nhiêu cô bóng lộ nhìn những chiếc váy cưới trắng muốt kia mà chạnh lòng? Bao nhiêu người từng mơ một lần được mặc váy cô dâu, ôm bó lay ơn hồng lên xe hoa?
Điểm khác biệt lớn về tâm lý giữa bóng kín và bóng lộ là ở đây: Bóng kín (như tôi) vẫn là đàn ông, nhưng chúng tôi yêu đàn ông; còn bóng lộ yêu đàn ông bởi vì họ nghĩ họ là phụ nữ, họ suy nghĩ như phụ nữ.1 Khát vọng được thống nhất giữa thể xác và tâm hồn dẫn họ đến việc làm phẫu thuật chuyển đổi giới tính. Một số phẫu thuật một nửa, nghĩa là bơm ngực nhưng vẫn giữ bộ phận sinh dục nam. Số khác thì phẫu thuật hoàn toàn cả trên cả dưới.
Quyết định của những chàng gay nhờ y học can thiệp để chuyển đổi giới tính có lẽ là đỉnh cao của sự thỏa mãn khát vọng làm phụ nữ. Không chấp nhận thân xác đàn ông, không dừng lại ở việc độn ngực, trang điểm, mặc đồ phụ nữ và làm một nghìn lẻ một cách khác để giải tỏa, họ đã đi tới quyết định cuối cùng, mãnh liệt nhất: xé toạc vỏ bọc nam giới để tự biến mình thành phụ nữ. Đó là hành động đoạt quyền tạo hóa.
Trong đời, những lúc tuyệt vọng quá vì không sao giữ được người mình yêu, tôi cũng đã có ý nghĩ thầm kín: Hay là mình sang Thái làm một lần cho rồi? Nhưng tần ngần một lúc, tôi lại thôi. Có lẽ ý nghĩ ấy chưa bao giờ đủ mạnh để trở thành một dự định làm tôi dằn vặt lâu. Thông thường, chỉ bóng lộ mới muốn làm phẫu thuật chuyển đổi. Còn với giới bóng kín, tôi hỏi 100 người thì phải tới 95 không thích, mà muốn cơ thể mình vẫn giữ nguyên là của đàn ông. Cũng lại là một điểm khác nữa giữa bóng kín và bóng lộ. Bóng kín có khuynh hướng nữ trong người, có thể thích để tóc dài, ăn mặc lòe loẹt xanh xanh đỏ đỏ, hoa lá cành. Nhưng họ không muốn trang điểm, phục sức, hay đi xa nhất là phẫu thuật cho thành giống phụ nữ. Bản thân tôi thích ăn mặc như một người đàn ông đỏm dáng, tức là tôn những nét đẹp của cơ thể lên, nhưng vẫn là đàn ông chứ không thành đàn bà.
Với giới bóng lộ, khát vọng làm phụ nữ quá lớn nên họ có thể chấp nhận tất cả. Trước hết là hàng chục lần phẫu thuật chỉnh sửa cơ thể. Bác sĩ sẽ lấy đi bộ phận sinh dục nam, rồi tiến hành khoét thẩm mỹ để tạo hình bộ phận sinh dục nữ. Ở phần trên, các phẫu thuật gia nhét những túi nước biển vào người rồi khâu lại cho giống bộ ngực phụ nữ. (Với những người muốn phẫu thuật thành nam giới thì ngược lại, bác sĩ sẽ phải cấy dương vật giả và xử lý “san phẳng” ngực). Rồi đến những tiểu phẫu gọt má, chỉnh hàm, làm lại lông mi lông mày, bơm silicôn vào mặt cho mặt đỡ xương xẩu vuông vức. Người khác thì bơm silicôn vào mông, đùi, đập bớt xương vai cho đôi vai xuôi hơn, mềm mại hơn. Cấy ghép râu nếu bệnh nhân muốn làm đàn ông, và tiêu diệt râu nếu muốn làm đàn bà. Bây giờ có sự trợ giúp của khoa học hiện đại, có lẽ sự đau đớn về thể xác không còn nhiều. Nhưng cũng không thể xóa đi ấn tượng khủng khiếp về hàng chục ca phẫu thuật phải trải qua.
Ngoài việc chịu đựng hàng chục ca mổ, những người cả gan đoạt quyền tạo hóa còn phải uống thuốc để điều chỉnh hoóc môn, suốt phần đời còn lại. “Phụ nữ” dùng estrogen để có làn da và thân hình mềm mại, giọng nói trong trẻo hơn, lông tay lông chân bớt phát triển. Còn “đàn ông” sử dụng testoterone để tạo cơ bắp và kích thích râu ria mọc. Nếu ngừng dùng thuốc, diện mạo của họ sẽ mau chóng biến dạng theo hướng “trở về thời xưa cũ” ngay. Hóa chất vào cơ thể nhiều như thế nên các transgender (người chuyển đổi giới tính) rất dễ bị tổn thọ. Theo lời bạn bè tôi, tại Thái Lan, những người chuyển đổi giới tính, sống thọ lắm cũng không quá 45 tuổi (họ thường bắt đầu giải phẫu lúc 30 tuổi). Còn nếu giải phẫu sớm hơn thì cũng sẽ chết nhanh hơn.
Thế mà giảm tuổi thọ vẫn còn là điều dễ chấp nhận để có thể đổi lấy niềm hạnh phúc được sống thật với con người mình. Tôi có người bạn cũng là dân chuyển đối giới tính, trước khi phẫu thuật, cô nói với bác sĩ tư vấn: “Em chỉ mong trở thành một người đàn bà, cho dù như thế em chỉ sống thêm một tháng cũng được. Em sẽ vẫn vui vẻ chấp nhận, miễn là được sống đúng mình”.
Họ muốn trở thành đàn bà để được đàn ông yêu. Muốn có tình yêu của đàn ông, họ phải đẹp hơn phụ nữ thật. Một người bạn tôi, Cindy Thái Tài, khi còn là đàn ông nặng trên tám mươi cân. Phẫu thuật xong cô phải khổ luyện rất nhiều: hút mỡ bụng, tập tành, ăn uống kiêng khem như người mẫu. Cô trở thành một phụ nữ sexy và đẹp mê hồn. Tôi tin rằng từ khi phẫu thuật, Cindy có điều kiện để được yêu hơn.
Phải nói là nhiều người sau khi phẫu thuật chuyển đổi giới tính đã trở thành những phụ nữ vô cùng quyến rũ, da mịn màng, cơ thể đẹp hơn phụ nữ thật nhiều. (Không tin, xin bạn cứ thử đến dự một buổi sinh hoạt của cộng đồng giới tính thứ ba. Bạn sẽ hoa mắt trước những cô gái cao ráo, da trắng, tóc dài mướt mượt, form cực chuẩn, chẳng kém gì siêu mẫu). Tuy nhiên, họ vẫn cứ là “hàng nhái của hàng hiệu” chứ không phải “hàng xịn”, vì họ không sinh con được. Thẳm sâu trong lòng những người chuyển đổi giới tính luôn có nỗi buồn của việc không thể nào trở thành phụ nữ thật, cũng không phải là đàn ông thật. Sau khi thoát xác đàn ông để trở thành đàn bà, transgender không thể đạt cao trào trong quan hệ tình dục. Họ chỉ lơ lửng ở giữa, bởi không còn xuất tinh được nữa. Một người sau khi làm phẫu thuật, từng ngậm ngùi tâm sự với tôi: “Anh ơi, chuyện em đi… chưa chắc đã là quyết định đúng đắn nhất của em đâu. Vì… vì anh đã nhìn thấy con gà sống mà bị thiến đi chưa? Em, chúng em là như thế đấy”. Tôi cảm nhận được nỗi buồn trong ánh mắt và giọng nói của cô. Nhưng cô vẫn còn may mắn là đã kiếm được bạn trai – một người nước ngoài đã có gia đình nên không còn quan trọng chuyện con cái. Thêm nữa, anh ta cũng là gay (bóng kín) nên rất thông cảm với cô vợ đã từng là đàn ông.
Sự thật chua chát là phẫu thuật không thể biến một anh đàn ông thành phụ nữ “xịn”. Kể cả giống phụ nữ y hệt đi chăng nữa, thì người chuyển đổi giới tính cũng không thể sinh con như phụ nữ được. Họ cũng không mong gắn bó cuộc đời với người đàn ông tử tế, thành đạt v.v… vì một lẽ dễ hiểu: Gia đình bên kia không một ai đồng ý với việc con mình lấy một người không có khả năng sinh nở. Với những người phụ nữ phẫu thuật để biến mình thành đàn ông, tình hình chẳng vui vẻ gì hơn. Vì đồ giả không thực hiện được chức năng thật.
Vậy mà, bất chấp tất cả, những con người ấy vẫn đoạt quyền tạo hóa để được sống đúng mình.
“Từ nay tôi là phụ nữ”
Trung đã tự kìm nén, áp chế những khao khát bên trong, cho tới ngày quyết định “phải sống đúng mình”. Gom góp, tích trữ đủ tiền sau nhiều năm lăn lộn thương trường, đến năm 2006, cô quyết định sang Thái làm phẫu thuật chuyển đổi. Cô giấu tất cả bạn bè quyết định, giấu cả tôi. Như sau này Trung giải thích, đấy là vì cô muốn tạo cho mọi người và cả chính mình một sự bất ngờ thú vị. Tuy nhiên, tôi cũng nghĩ còn một lý do nữa mà Trung không tiết lộ, là nỗi sợ “nói trước bước không qua”, nhỡ phẫu thuật gặp rủi ro, có bề gì thì biết thế nào?
Dù vậy, trong những ngày chuẩn bị lên đường, Trung vui lắm, niềm vui tỏa ra từ nét cười sáng bừng. Tôi ngạc nhiên, tưởng hắn làm ăn vào cầu hay lại có tình yêu nào mới. Sau mới biết đó là niềm vui của sự chờ đợi một cuộc đời hạnh phúc đang đến gần.
Gần một năm trời, công cuộc tu tạo mới kết thúc. Phẫu thuật xong rồi, Trung như lột xác. Từ nay Lê Trung là Lệ Chung. Bao nhiêu năm kìm nén rồi, bây giờ Trung mới thật sự là Chung và có quyền sống như mơ ước của mình. Vì thế mà Trung điệu. Điệu cho hả. Điệu cho bõ. Điệu cho thỏa mãn cái niềm khao khát bấy lâu của mình. Nghiêng vai, vuốt tóc, chớp mắt, nhíu mày, nhăn mũi, cười nụ chúm chím… Trung điệu chảy nước ra, điệu nhũn nhùn nhùn đến hơn cả phụ nữ.
Trong cơn sung sướng đến điên người khi cuộc đời được mở sang trang mới, có những lúc Trung như lên đồng. Gặp anh xe ôm, Trung mở bung áo ra… khoe ngực. Anh chàng xe ôm sợ quá rồ ga bỏ chạy. Tôi phải chạy bổ ra ôm lấy Trung, lôi vào nhà, ôn tồn căn dặn: “Giời ơi là giời, gái ơi là gái. Bây giờ dì là con gái rồi, phải giữ ý tứ chứ sao lại lõa ra thế?”. Trung ngượng, cười ngỏn ngoẻn.
Vài tháng sau những ca tiểu phẫu cuối cùng, Trung xúng xính váy đầm, cùng tôi đi dự đám cưới D., một người bạn chuyển đổi giới tính. Chú rể người gốc nông thôn, hiền lành, ngoan, yêu cô dâu D. qua một mối tình sét đánh. Dĩ nhiên là anh biết và thông cảm hoàn toàn với chuyện của cô. D. mặc váy cưới lóng lánh hạt cườm và kim tuyến, mặt rực hồng màu son phấn, nụ cười luôn nở trên môi. Bờ vai trần vẫn còn dấu vết của cơ bắp đàn ông, nhưng chắc D. không nhận thấy điều đó, nên cô vẫn rất tự tin, cái tự tin của một người phụ nữ sexy. Lại có vẻ gì bẽn lẽn, e lệ như một cô dâu đích thực trong ngày vu quy. Trung và tôi ngồi cười nói rôm rả với các thực khách cùng mâm. Tôi để ý thỉnh thoảng Trung lại liếc mắt nhìn về phía đôi uyên ương. Có lúc, cô không rời mắt khỏi tà váy trắng của D. Kể cũng lạ, tôi không thấy Trung công khai đưa hết gã trai này đến gã trai khác về nhà mình ở nữa kể từ khi cô lột xác thành phụ nữ. Phải chăng, sau bao nhiêu mối tình một năm, một tháng, một tuần, thậm chí một đêm, cuối cùng cô đã muốn có con ong đậu lại với bông hồng?
Đám cưới rất đông, vui. Chúng tôi gặp cả mẹ chú rể – một bà già nông dân chất phác thuần hậu. Bà cụ hào hứng: “Cô dâu xinh không? Nó nhiều hơn thằng N. nhà tôi vài tuổi nhưng mà tốt lắm, ngoan lắm. Cuối năm nay là tôi có cháu bế rồi”. Cả bàn tiệc lặng ngắt.
Tôi cúi vội mặt xuống. Thương bạn tôi quá, thương cả bà mẹ chồng của cô nữa. Thảo nào mà tôi thấy đám cưới diễn ra tuy linh đình nhưng vẫn có phần vội vã. Có lẽ hai vợ chồng vội vàng kết hôn để ngộ nhỡ cái bí mật tày trời kia có lộ ra thì gia đình chú rể sẽ bị đặt vào thế đã rồi. Lúc đó, bà cụ này sẽ thế nào? Nhưng ngẩng lên, nhìn bóng D. thấp thoáng xa xa trong bộ váy cưới lộng lẫy, tôi lại thấy tủi thân tủi phận: Dẫu gì D. cũng đã thỏa nguyện ước, tìm được một người đàn ông thật sự thông cảm và chấp nhận chia sẻ cuộc đời với cô. Giả sử sau này họ có chia tay, hay (nói dại) D. không thọ – như là hậu quả của thuốc nội tiết tố và hàng chục ca phẫu thuật vượt quyền tạo hóa – cô cũng có thể mỉm cười vì đã một lần trong đời được mặc áo cưới lên xe hoa. Còn tôi?
Nhìn trộm, tôi thấy mắt Trung hình như loang loáng ướt. Cả Trung nữa. Trung cũng mơ một lần được mặc váy cô dâu biết bao! Nhưng chẳng ai trong chúng tôi mong một ngày có cháu bế.
Bây giờ thì D. sống hạnh phúc bên chồng. Trung chưa lấy ai nhưng những gì thể hiện ra bên ngoài cho thấy Trung đang hạnh phúc, ít nhất cũng thoải mái vì “hồn” với “xác” đã hòa hợp. Tôi không biết cô có còn giữ thói quen đêm khuya thanh vắng, đeo nhẫn vào cả mười ngón tay rồi chui xuống hầm nhà nhảy múa hát ca một mình không. Chắc là không, giờ Trung đã có thể giống phụ nữ như cô mong muốn suốt bao năm rồi còn gì. Trung hay cười lắm, nói chuyện với ai cô cũng giữ trên môi nụ cười hiền dịu như một cô gái Hà thành lịch lãm. Chỉ có tôi nhận thấy đôi mắt chải mascara cong vút kia vẫn sâu thẳm nỗi buồn.